Miracolo d’Amore

Uscite a mille, a mille dal mio petto

Go forth by the thousands, by the thousands, from my breast

Ch’entro a musici giri raccor vi deve

which must gather you within musical rounds

e poi spiegarvi al vento

and then unfurl you to the wind:

L’adorata cagion del mio tormento

the adored cause of my torment.

E così risonar faravvi Amore

And thus Love will make you resound

Ne le sue labra almen, se non nel core.

in her lips at least, if not in her heart.

Tekst: Pier Francesco Paoli (1585–c. 1638)

Vertaling: Tempera Mente

Tekst: Pier Francesco Paoli (1585–c. 1638)•Vertaling: Tempera Mente

Bella madre d’Amore

Schone moeder van de Liefde,

anco non ti ramembra

herinner jij je dan nog steeds niet

che nuda avesti di bellezze il grido,

dat jij naakt al de roem van schoonheid had,

In sul Troiano lido

op het Trojaanse strand,

dal giudice Pastore?

naar het oordeel van de herder?

Onde se nuda piaci

Dus als jij zelfs naakt

In sin à gl’occhi de bifolchi idei

de ogen van de Idese herders pleziert,

vanarella che sei,

ijdel ding dat je bent,

perché vuoi tu con tanti adobbi e tanti

waarom wil jij, met zoveel, zoveel versieringen,

ricoprirti a gl’amanti?

jezelf weer bedekken voor je minnaars?

O vesti le tue Grazie e i nudi Amori

O kleed jouw Gratiën en de naakte Liefdesgoden,

o getta ancor tu fuori

of werp zelf anders ook

gl’arnesi I manti e i veli:

het harnas, de mantels en de sluiers af:

di quelle care membra

laat van die dierbare ledematen

nulla si celi.

niets verborgen zijn.

Tu ridi e non rispondi

Jij lacht en antwoordt niet,

Ah tu le copri si tu le nascondi

ach, jij bedekt ze, ja, jij verbergt ze,

Che sai ch’invoglia più che più s’apprezza

want je weet: hoe meer het wordt gewaardeerd, hoe meer het verleidt,

la negata bellezza.

schoonheid die ontzegd wordt

Tekst: Giulio Strozzi (1583 - 1660)

Vertaling: BC/Tempera Mente

Tekst: Giulio Strozzi (1583 - 1660)•Vertaling: BC/Tempera Mente

Pian piano, aure tranquille

Hush, hush, quiet winds

non destate costei.

do not wake her up.

Dormono i dolor miei;

My sorrows sleep;

deh, fermatevi! o venti:

ah, stop!, winds:

dormono i miei tormenti.

my torments rest.

Ma destatela pur, che mai non posa

In fact, wake her!, for is never asleep

beltà crudel che m’è nel petto ascosa.

the cruel beauty concealed in my bosom.

Tekst: Alessandro Adimari (1579–1659)

Vertaling: Campelli/CPLD

Tekst: Alessandro Adimari (1579–1659)•Vertaling: Campelli/CPLD

Non sà che sia dolore

Hij weet niet wat smart is,

Chi da la vita sua parte, e non more.

wie van zijn eigen leven scheidt en niet sterft.

Cari lumi leggiadri, amato volto,

Lieve, bevallige ogen, geliefd gelaat,

Ch’Amor mi diè si tardo e fier destino

aan wie Amor, die mij zo’n traag en wreed lot gaf,

Si tosto hoggi m’ha tolto;

mij vandaag zo snel ontnomen heeft;

Viver lungi da voi? Tanto vicino

Ver van u leven? Toch ben ik zo dicht

Son di mia vita al termine fatale

bij het fatale einde van mijn leven

Se vivo torno a voi, torno immortale

dat als ik levend tot u terugkeer, ik onsterfelijk terugkeer.

Tekst: Giovanni Battista Guarini (1538–1612)

Vertaling: Tempera Mente

Tekst: Giovanni Battista Guarini (1538–1612)•Vertaling: Tempera Mente

Dove potrò mai gir tanto lontano

Where could I ever go so far

Ch’io non senta d’Amor l’acuto strale

that I would not feel Love’s sharp arrow,

Dove mai fugirò che non sia invano

where could I ever flee that it would not be in vain,

Innanzi a quel ch’ha sì veloci l’ale.

before him who has such swift wings?

Dove n’andrò che quella bianca mano

Where shall I go, that that white hand

E quei begl’occhi dond’Amor m’assale,

and those lovely eyes from which Love assails me

Non mi sia sempr’inanzi in ogni loco

would not always be before me in every place,

Si ch’arda più quant’ho più lung’il foco.

so that it burns all the more, the longer I hold the fire?

Tekst: Unknown

Vertaling: Tempera Mente

Tekst: Unknown•Vertaling: Tempera Mente

Langue al vostro languir l’anima mia,

Mijn ziel kwijnt weg bij uw kwijnen,

e dico: “Ah, forse a sì cocente pena

en ik zeg: “Ach, misschien tot zo’n brandende pijn

sua ferità la mena.”

drijft haar wreedheid ze.”

O anima d’Amor troppo rubella,

O ziel, te zeer opstandig tegen Amor,

Quanto meglio vi fora

hoeveel beter zou het voor u zijn

provar quel caro ardor che vi fa bella

die lieve gloed te voelen die u mooi maakt

che quel che vi scolora?

dan die welke u doet verbleken?

Perché non piace alla mia sorte ch’io

Waarom behaagt het mijn lot niet dat ik

arda del vostro foco e voi del mio

brand van uw vuur, en u van het mijne?

Tekst: Giovanni Battista Guarini (1538–1612)

Vertaling: Tempera Mente

Tekst: Giovanni Battista Guarini (1538–1612)•Vertaling: Tempera Mente

Cor mio mentre vi miro

Mijn hart, als ik jou aanschouw,

visibilmente mi trasforma in voi

verandert mijzelf zichtbaar in jou;

e trasformato poi

en ik, zo veranderd, blaas

in un solo sospiro l’anima spiro.

mijn ziel in één enkele zucht uit.

O bellezza mortale

O sterfelijke schoonheid,

o bellezza vitale

o schoonheid vol leven,

poi che sì tosto un core

want een hart wordt zo snel

per te rinasce e per te nato more.

voor jou herboren en, eenmaal geboren, sterft voor jou.

Tekst: Battista Guarini (1538–1612)

Vertaling: BC/Tempera Mente

Tekst: Battista Guarini (1538–1612)•Vertaling: BC/Tempera Mente

Oh dolci, oh cari, oh desiati baci!

Oh sweet, oh dear, oh desirable kisses!

Unite l’alme vanno

United souls come

sul labro ad incontrarsi.

on these lips to meet,

Col bacio l’alme fanno

with a kiss these souls

nel cor gran colpi darsi.

are able to strike at the heart.

Vezzosette si accordano;

Charmingly they reconcile,

viperette si mordano.

spitefully they bite,

Ma sono i lor dolcissimi furori

but it is in their sweet battle

grand union dei cori.

that hearts are joined.

Oh dolci, oh cari, oh desiati baci!

Oh sweet, oh dear, oh desirable kisses!

Bacia, mia bocca, e taci!

Kiss my lips, kiss, and be silent.

Tekst: Anonymous

Vertaling: Rosemary Galton/CLPD

Tekst: Anonymous•Vertaling: Rosemary Galton/CLPD

Che sperasti o mio cor

Wat hoopte je, o mijn hart,

forse sempre goder d’amor gioire

misschien voor altijd te genieten van de vreugde der liefde,

Ah non si può goder senza languire.

Ach, men kan niet genieten zonder te kwijnen.

Se provasti la gioia

Als je vreugde proefde,

or prova pianti ognor

voel dan nu voor eeuwig geween,

sospiri e noia

zuchten en verdriet.

Che credeste occhi miei

Wat geloofde je, mijn ogen,

guardi sempre veder per voi pietosi

dat je altijd blikken zou zien die eeuwig medelijdend naar je toe gericht waren,

Ah che per crudeltà son più sdegnosi

ach, door wreedheid zijn ze slechts des te minachtender.

Se godeste i bei sguardi

Als je genoot van die mooie blikken,

or prova pianti ognor

voel dan nu voor eeuwig geween,

saette e dardi

pijlen en speren.

Non pensar dunque o cor

Denk dan niet, o hart,

a sì lieto gioir fuor di tormento

aan zo’n blijde vreugde vrij van kwelling,

che viver non si può sempre contento

want men kan niet altijd tevreden leven,

e se pur ben rimiri

en als je goed kijkt,

paghi per un piacer mille sospiri.

betaal je voor één genoegen duizend zuchten.

Tekst: Anonymous

Vertaling: Tempera Mente

Tekst: Anonymous•Vertaling: Tempera Mente

Ch’io t’ami, e t’ami più de la mia vita,

Dat ik van je hou, en meer van je hou dan van mijn eigen leven,

se tu nol sai, crudele,

als je dat niet weet, wrede,

chiedilo a queste selve,

vraag het aan deze wouden zelf;

che tel diranno, e tel diran con esse

zij zullen het je vertellen, en samen met hen

le fere loro e i duri sterpi e i sassi

hun wilde dieren, de harde doornstruiken en de stenen

di questi alpestri monti,

van deze ruige bergen,

ch’io ho sì spesse volte

die ik zo vaak

intenerito al suon de’ miei lamenti.

vertederd heb met de klank van mijn klaagzangen.

Deh bella e cara e sì soave, un tempo

Ach, schone, dierbare, en ooit zo lieflijke

cagion del viver mio mentre al ciel piacque,

oorzaak van mijn leven zelf, zolang de hemel het wilde,

volgi una volta, volgi

wend je nog eenmaal tot mij, ach wend

quelle stelle amorose,

die liefdevol stralende sterren,

come le vidi mai, così tranquille

zo kalm als ik ze ooit heb gezien,

e piene di pietà, prima ch’i’moia,

en vol tederheid, voordat ik sterf;

che ‘l morir mi sia dolce.

zodat het sterven zelf mij zoet moge smaken.

E dritto è ben che se mi furo un tempo

En het is maar recht dat, als zij mij ooit

dolci segni di vita, or sien di morte.

lieve tekenen van leven waren, zij nu tekenen van de dood zijn,

Quei begli occhi amorosi,

die mooie, liefdevolle ogen;

e quel soave sguardo,

en die zachte blik

che mi scorse ad amare,

die mij eerst tot liefde bracht,

mi scorga anco a morire;

laat die mij nu ook tot de dood leiden;

e chi fu l’alba mia,

en laat zij die ooit mijn dageraad was

del mio cadente dì l’espero or sia.

nu de avondster worden van mijn tanende dag.

Ma tu, più che mai dura,

Maar jij, onbuigzamer dan ooit,

favilla di pietà non senti ancora.

voelt nog altijd geen sprankje medelijden;

Anzi t’inaspri più quanto più prego.

sterker nog, je verhardt je alleen maar meer, naarmate ik meer smeek.

Così senza parlar dunque m’ascolti?

Is dit dan hoe je naar me luistert, zonder een woord te zeggen?

A chi parlo, infelice, a un muto sasso?

Tot wie spreek ik, ellendeling die ik ben? Tot een stomme steen?

S’altro non mi vuoi dir, dimmi almen mori,

Als je me verder niets wilt zeggen, zeg dan ten minste dit: “Sterf!”

e morir mi vedrai.

En je zult me zien sterven.

Questa è ben, empio amor, miseria estrema,

Dit is, meedogenloze Liefde, de uiterste ellende:

che sì rigida ninfa

dat zo’n onbuigzame nimf

non mi risponda, e l’armi

mij niet zal antwoorden, en dat het wapen

d’una sola sdegnosa e cruda voce

van één enkel minachtend, wreed woord

sdegni di proferire al mio morir.

zij zich niet eens verwaardigt uit te spreken terwijl ik sterf.

Tekst: Battista Guarini (1538–1612), Il Pastor Fido (1592), Act 3, scene 3

Vertaling: Tempera Mente

Tekst: Battista Guarini (1538–1612), Il Pastor Fido (1592), Act 3, scene 3•Vertaling: Tempera Mente

Pastore: Ninfa, ninfa!

Nimf, nimf!

Ninfa: E che vuoi da me?

En wat wil je van mij?

Pastore: Non m’ami?

Hou je niet van mij?

Ninfa: Nò, nò, nò.

Nee, nee, nee.

Pastore: Dì il ver, non m’ami?

Zeg de waarheid, hou je niet van mij?

Ninfa: Il dissi pur testè: nò, nò, nò, ch’io non t’amo, nò.

Ik zei het net nog: nee, nee, nee, dat ik niet van je hou, nee.

Pastore: Ah rigida! E perché…

Ach, harteloze! En waarom…

Ninfa: Tù sei troppo importuno, perché non vuò?

Jij bent te opdringerig; waarom wil je niet?

Pastore: Io moro.

Ik sterf.

Ninfa: Mori pur.

Sterf dan maar.

Pastore: Sì ch’io moro. M’ucciderei, s’havessi l’arco.

Ja, ik sterf. Ik zou mijzelf doden, had ik de boog.

Ninfa: Hor te prendi il mio stral.

Neem dan nu mijn pijl.

Pastore: Damel, damel, o cruda.

Geef hem mij, geef hem mij, o wrede.

Ninfa: Ferma, ferma. Oimè, che fai?

Hou op, hou op! Ach, wat doe je?

Pastore: Quel ch’à te piace, io fò.

Wat jou behaagt, doe ik.

Ninfa: Nò, nò, nò, damm’il tuo stral.

Nee, nee, nee, geef mij jouw pijl.

Pastore: Nò, nò, vuò morir.

Nee, nee, ik wil sterven.

Ninfa: Non più, damm’il mio stral, che la mia man t’ucciderà.

Niet meer; geef mij mijn pijl, want mijn hand zal je doden.

Pastore: Sì, sì, sì, morrò più lieto. Uccidi tù.

Ja, ja, ja, ik zal des te liever sterven. Dood jij mij.

Ninfa: Nuda il petto.

Ontbloot je borst.

Pastore: Ecco il nudo.

Hier is hij, ontbloot.

Ninfa: Ah, che pur m’ha vinta la tua gran fede.

Ach, toch heeft jouw grote trouw mij overwonnen.

Ninfa e Pastore: Andianne sù, à cor frutti di gioia e di pietà.

Kom, laat ons nu gaan, met heel ons hart, naar de vruchten van vreugde en genade.

Vertaling: Tempera Mente

Vertaling: Tempera Mente

T’amo, mia vita la mia cara vita

‘Ik hou van je, mijn leven,’ mijn dierbare leven

Dolcemente mi dice, e’n questa sola

zegt mij zoetjes, en in dit ene

sí soave parola

zo zoete woord

par che trasformi lietamente il core,

lijkt het mijn hart vol vreugde te veranderen,

per farmene signore.

om mij er meester van te maken.

O voce di dolcezza, e di diletto!

O stem van zoetheid en verrukking!

Prendila tosto, Amore;

Neem haar snel, Liefde;

stampala nel mio petto.

druk haar in mijn borst.

Spiri solo per lei l’anima mia;

Moge mijn ziel alleen voor haar ademen;

T’amo, mia vita, la mia vita sia.

‘Ik hou van je, mijn leven’: laat dat mijn leven zijn.

Tekst: Giovanni Battista Guarini (1538–1612), Rime, 1649, No. 66

Vertaling: Tempera Mente

Tekst: Giovanni Battista Guarini (1538–1612), Rime, 1649, No. 66•Vertaling: Tempera Mente

Luci serene e chiare,

Serene en heldere ogen,

voi m’incendete, voi, ma provi il core

jullie zetten me in vuur en vlam, maar het hart voelt

nell’incendio diletto, non dolore.

in het vuur genot, geen pijn.

Dolci parole e care,

Lieve en dierbare woorden,

voi mi ferite, voi, ma prova il petto

jullie verwonden mij, maar de borst voelt

non dolor nella piaga, ma diletto.

in de wond geen pijn, maar genot.

O miracol d’amore!

O wonder van de Liefde!

Alma ch’è tutta foco e tutta sangue

Een ziel die door en door vuur en bloed is,

si strugge e non si duol, more e non langue.

smelt maar rouwt niet, sterft maar kwijnt niet weg.

Tekst: Ridolfo Arlotti

Vertaling: BC/Tempera Mente

Tekst: Ridolfo Arlotti•Vertaling: BC/Tempera Mente